Gỗ trắc từ lâu đã được biết đến như biểu tượng của sự sang trọng, bền vững và đẳng cấp trong thế giới nội thất và đồ mỹ nghệ cao cấp. Không chỉ sở hữu vẻ đẹp cuốn hút với vân gỗ sắc nét, màu sắc tự nhiên phong phú, ,mà còn nổi bật nhờ độ bền vượt thời gian và mùi hương dễ chịu đặc trưng. Trong bài viết này, Lidowood sẽ cùng bạn khám phá chi tiết về gỗ trắc là gì, những đặc điểm nổi bật, cách phân loại cũng như cập nhật giá trên thị trường hiện nay – giúp bạn có cái nhìn toàn diện trước khi lựa chọn chất liệu gỗ quý này cho không gian sống hoặc công trình của mình.
Gỗ trắc là gì?
Gỗ trắc là gì? Gỗ trắc (tên khoa học Dalbergia cochinchinensis), còn được gọi là Cẩm Lai Nam Bộ hay Siamese rosewood, là một trong những loại gỗ quý hiếm và đắt giá nhất tại Việt Nam. Loài cây này thuộc họ đậu (Fabaceae) và nằm trong nhóm gỗ I – nhóm gỗ quý hiếm hàng đầu theo phân loại tại Việt Nam .
Cây trắc thân to, cao khoảng 20–30m, đường kính thân đạt 0.5–1m, vỏ bên ngoài màu vàng nâu, nhiều xơ, dễ bong vảy. Thớ gỗ rất chắc, nặng và dai, khó bị cong vênh hoặc nứt nẻ; thịt gỗ có tinh dầu giúp chống mối mọt tốt.
Đặc điểm
Đặc điểm nổi bật của gỗ trắc gồm:
- Thớ gỗ và vân gỗ: Có thớ mịn, vân gỗ độc đáo, uốn lượn như những đám mây tạo hiệu ứng 3D sắc nét, rất đẹp và tinh tế, tạo nên giá trị thẩm mỹ cao cho các sản phẩm làm từ loại gỗ này.
- Màu sắc: Có nhiều màu sắc đa dạng như đỏ tươi, đỏ sẫm, đen, vàng, xanh lục, vàng nâu, thậm chí có loại trắc đỏ đen pha trộn, giúp đa dạng lựa chọn trong thiết kế nội thất và mỹ nghệ.
- Tinh dầu tự nhiên: Bên trong gỗ chứa nhiều tinh dầu, giúp gỗ bóng mịn, tăng giá trị thẩm mỹ và đặc biệt là khả năng chống mối mọt, sâu hại rất tốt, đồng thời gỗ có mùi chua nhẹ đặc trưng, không hăng hay gây dị ứng.
- Độ bền và tuổi thọ: Gỗ rất cứng, chắc, có khả năng chịu lực và va đập cao, ít bị cong vênh hay biến dạng dưới tác động của môi trường. Các sản phẩm từ gỗ có thể tồn tại và sử dụng bền lâu lên đến hàng trăm năm.
- Sinh thái: Ưa ánh sáng khi trưởng thành, thích bóng râm khi còn non, phân bố chủ yếu ở các vùng đất cao trên 500m ở miền Trung và Nam Bộ Việt Nam, sinh trưởng chậm nhưng rất bền.
6 Loại gỗ trắc ưa chuộng hiện nay
Được phân loại dựa trên màu sắc, đặc điểm thớ gỗ và tính chất riêng biệt. Dưới đây là các loại phổ biến cùng đặc điểm nhận biết:
Gỗ trắc đỏ (Hồng Mộc)
- Màu sắc: Từ vàng nhạt chuyển sang đỏ nâu, sau thời gian sử dụng có thể ngả sang màu đen nhưng nhạt hơn trắc đen.
- Đặc điểm: Thớ gỗ chắc, cứng, có mùi thơm nhẹ đặc trưng.
- Ứng dụng: Được dùng nhiều trong nội thất cao cấp, mỹ nghệ, rất được ưa chuộng do vẻ đẹp và giá trị cao.
Gỗ trắc đen
- Màu sắc: Đen bóng, vân gỗ óng ánh đẹp mắt.
- Đặc điểm: Rất bền, chịu lực tốt, có mùi thơm nhẹ, chống mối mọt hiệu quả.
- Ứng dụng: Thường dùng làm đồ nội thất, trang trí sang trọng, rất được ưa chuộng.
Gỗ trắc xanh
- Màu sắc: Màu xanh ngọc bích trong trẻo, khi để trong bóng tối màu xanh hiện rõ hơn rất đẹp.
- Đặc điểm: Thớ gỗ cứng, chắc, khả năng chống mối mọt tốt, độ bền cao.
- Ứng dụng: Chủ yếu dùng trong trang trí nội thất, tạo điểm nhấn độc đáo.
Gỗ trắc vàng (Trắc nghệ)
- Màu sắc: Vàng sáng lúc mới khai thác, sau thời gian sẽ xuống màu sẫm hơn nhưng vẫn giữ sắc vàng đặc trưng.
- Đặc điểm: Vân gỗ chìm nổi sang trọng, bề mặt nhẵn bóng, giá trị thẩm mỹ cao nhưng không bằng trắc đỏ và trắc đen.
- Phân bố: Phổ biến ở các khu rừng Quảng Nam, Thừa Thiên Huế, Quảng Bình, Quảng Trị, Kon Tum.
Gỗ trắc dây
- Đặc điểm: Là cây bụi thân leo, phát triển chậm, chiều dài từ 11-15m.
- Màu sắc và vân gỗ: Có đặc điểm bền bỉ, ít bị mối mọt, giá thành thấp hơn các loài thân gỗ lớn.
- Ứng dụng: Thường dùng làm mặt bàn, mặt ghế, đồ thủ công mỹ nghệ.
Gỗ trắc Nam Phi
- Đặc điểm: Vân gỗ chìm, tom gỗ mịn, không có mùi thơm như các loại trắc Việt Nam.
- Giá trị: Thấp hơn các loài gỗ tự nhiên Việt Nam nhưng vẫn giữ được độ bền và màu sắc đẹp.
- Cách phân biệt: Không có mùi thơm, vân gỗ khác biệt so với gỗ cẩm lai
Cách nhận biết loại gỗ này
Cách nhận biết gỗ trắc chung:
- Gỗ có màu sắc chủ yếu là đen, đỏ, vàng, xanh.
- Vân gỗ chìm, nổi thành từng lớp như mây, tom gỗ nhỏ và mịn.
- Gỗ chứa tinh dầu nên bề mặt bóng mịn tự nhiên.
- Khi đốt cháy, gỗ trắc đỏ, đen, vàng có mùi thơm nhẹ, nổ lốp bốp; trắc dây có mùi ngai ngái, trắc Nam Phi không mùi.
- Trọng lượng lớn, nặng hơn nhiều so với gỗ lim.
Ứng dụng
Ứng dụng rất đa dạng và được đánh giá cao trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong nội thất và mỹ nghệ cao cấp nhờ những đặc tính bền chắc, thẩm mỹ và giá trị phong thủy của nó:
1. Ứng dụng trong nội thất
- Đồ nội thất cao cấp: Thường được dùng làm bàn ghế, tủ kệ, giường ngủ, sập, salon, bàn ăn, tủ sách, kệ tivi, bàn làm việc… Các sản phẩm này có độ bền rất cao, khả năng chống mối mọt tốt, không cong vênh, giữ được vẻ đẹp tự nhiên lâu dài. Đặc biệt, không cần sơn bóng vẫn giữ được màu sắc sang trọng và bề mặt bóng mịn nhờ tinh dầu tự nhiên.
- Vách ngăn, kệ trang trí: Gỗ trắc cũng được sử dụng làm kệ, vách ngăn trong nhà, vừa tạo không gian thoáng đãng vừa làm điểm nhấn thẩm mỹ.
- Sàn gỗ tự nhiên: Với độ bền và khả năng chịu lực tốt, gỗ được dùng làm sàn gỗ cao cấp, phù hợp với khí hậu nóng ẩm.
2. Ứng dụng trong đồ thủ công mỹ nghệ và điêu khắc
- Tượng gỗ, tranh khắc: Có vân gỗ đẹp, màu sắc đa dạng rất thích hợp để làm các tác phẩm điêu khắc tinh xảo, tượng phật, tranh ảnh mang tính nghệ thuật cao.
- Đồ trang sức, vòng tay, tràng hạt: Gỗ trắc còn được chế tác thành các sản phẩm nhỏ như vòng tay, tràng hạt, hộp trà, trang sức mang ý nghĩa phong thủy và tâm linh.
- Đồ tiện: Các sản phẩm tiện từ gỗ cũng được ưa chuộng nhờ độ bền và vẻ đẹp tự nhiên.
3. Ứng dụng trong nhạc cụ
- Được dùng để làm các loại nhạc cụ truyền thống như đàn tranh, đàn nguyệt nhờ đặc tính âm thanh trầm ấm, chất lượng cao.
4. Ứng dụng trong y học và phong thủy
- Dược liệu: Tinh dầu trong gỗ có tác dụng hỗ trợ điều trị các bệnh như đau nhức, sưng tấy, căng thẳng, suy giảm trí nhớ.
- Phong thủy: Gỗ trắc được coi là mang lại may mắn, thu nạp dương khí, bài trừ tà khí. Vì vậy, các sản phẩm làm từ gỗ như tượng, vòng tay, đồ nội thất cũng được sử dụng để tăng vận khí và tạo không gian sống tích cực.
5. Giá trị thẩm mỹ và kinh tế
- Có vân gỗ độc đáo, màu sắc đa dạng (đỏ, đen, xanh, vàng) tạo nên giá trị thẩm mỹ cao cho các sản phẩm nội thất và mỹ nghệ.
- Độ bền cao, khả năng chống mối mọt và chịu thời tiết tốt giúp sản phẩm làm từ gỗ có tuổi thọ lâu dài, giá trị kinh tế lớn.
Gỗ trắc giá bao nhiêu
Giá bán hiện tại phụ thuộc vào loại gỗ, chất lượng, kích thước và nguồn gốc, dao động khá lớn trên thị trường.
Dưới đây là bảng giá tham khảo trung bình theo từng loại tính theo kilogam:
| Loài gỗ | Giá trung bình (VNĐ/kg) |
| Gỗ trắc đỏ | 10 – 20 triệu đồng/kg |
| Gỗ trắc xanh | 10 – 15 triệu đồng/kg |
| Gỗ trắc đen | 8 – 12 triệu đồng/kg |
| Gỗ trắc vàng | 5 – 8 triệu đồng/kg |
| Gỗ trắc dây | 3 – 5 triệu đồng/kg |
Ngoài ra, theo một số nguồn, giá gỗ trắc đỏ loại cao cấp có thể lên đến 400 – 500 triệu đồng/m3 hoặc hơn nếu gỗ có phẩm chất đặc biệt và quý hiếm. Một số khúc gỗ trắc đỏ có đường kính lớn (trên 15cm) có thể đạt giá khoảng 1,5 triệu đồng/kg hoặc hơn.
Giá cũng thay đổi theo nhiều yếu tố như độ tuổi cây, vân gỗ, kích thước khúc gỗ, nguồn gốc (rừng tự nhiên hay trồng), và thời điểm thị trường (ví dụ dịp Tết giá có thể tăng).
Cách bảo quản gỗ trắc
Để giữ cho gỗ trắc luôn bền đẹp và giữ được mùi thơm đặc trưng, bạn cần lưu ý các điểm sau:
- Tránh tiếp xúc với nước và môi trường ẩm ướt: Gỗ trắc không chịu được ẩm, nên tránh để gỗ tiếp xúc trực tiếp với nước hoặc nơi có độ ẩm cao để tránh bị mốc, phồng rộp và hư hỏng.
- Đánh bóng thường xuyên: Sử dụng dầu gỗ hoặc sáp ong để đánh bóng bề mặt gỗ, giúp bảo vệ và duy trì độ bóng mịn, đồng thời tăng cường khả năng chống thấm.
- Bảo quản nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp: Ánh nắng mặt trời có thể làm gỗ bị bạc màu, khô nứt và biến dạng. Khi không sử dụng, nên cất gỗ ở nơi thoáng mát, tránh ánh sáng mạnh.
- Lau chùi bằng khăn mềm, khô: Dùng khăn mềm hoặc vải microfiber để lau bụi, tránh dùng khăn ướt hoặc các vật cứng có thể làm xước bề mặt gỗ.
- Tránh dùng chất tẩy rửa mạnh: Không sử dụng các hóa chất tẩy rửa mạnh hoặc các dung dịch có tính axit, kiềm cao để vệ sinh gỗ, vì có thể làm hỏng lớp bảo vệ và màu sắc gỗ.
- Xử lý ẩm mốc kịp thời: Nếu gỗ bị ẩm mốc do môi trường, nên dùng máy sấy hoặc máy hút ẩm để làm khô và ngăn ngừa hư hại, đồng thời bảo vệ sức khỏe người dùng.
- Sử dụng miếng lót khi đặt đồ vật lên bề mặt gỗ: Để tránh các vết ố do nước hoặc nhiệt độ cao từ đồ uống, nên dùng miếng lót khi đặt ly, đĩa lên bàn ghế gỗ trắc.
Gỗ trắc là một trong những loại gỗ quý hiếm và có giá trị bậc nhất tại Việt Nam, không chỉ bởi vẻ đẹp tự nhiên của vân gỗ, độ bền vượt trội theo thời gian mà còn bởi giá trị phong thủy và đẳng cấp mà nó mang lại trong từng sản phẩm. Qua bài viết này, Lidowood hy vọng đã giúp bạn hiểu rõ hơn về đặc tính, các dòng gỗ trắc phổ biến cũng như cập nhật mức giá thực tế trên thị trường.
Xem thêm: Gỗ Hương Đá Có Tốt Không? Ưu Nhược Điểm Và Cách Nhận Biết
